واقعیت مجازی ممکنه اثرات شبیه روانگردانها رو بدون مصرف مواد، بازسازی کنه
یه تحقیق جدید میگه که تجربههای واقعیت مجازی (VR) که برای تقلید کردن اثرات بصری روانگردانها طراحی شدن، میتونن به طور ایمن خلاقیت و انعطافپذیری تو تفکر رو بالا ببرن—اونم بدون استفاده از مواد.
محققای دانشگاه کاتولیک قلب مقدس تو میلان فهمیدن که تجربههای واقعیت مجازی «سایبردلیک»—یعنی محیطهای ساخته شده با کامپیوتر که توهمهای بصری رو شبیهسازی میکنن—میتونن اثرات روانی و عاطفی کوتاهمدتی شبیه به اونایی که با مواد روانگردان مثل LSD یا سیلوسایبین دیده میشه، ایجاد کنن. این یافتهها تازگیها تو مجله Dialogues in Clinical Neuroscience توسط تیمی به رهبری پروفسور جوزپه ریوا، مدیر آزمایشگاه تکنولوژی انسانی این دانشگاه، همراه با جولیا بریزی و کیارا پوپیلو منتشر شده.
ریوا تو یه بیانیه خبری دانشگاهی گفته: «ما برای اولین بار نشون دادیم که واقعیت مجازی میتونه بعضی از اثرات مثبتی رو که معمولاً با استفاده از مواد روانگردان مرتبطه، تکرار کنه.»
از بین این اثرات، اون گفته «افزایش انعطافپذیری شناختی و خلاقیت» به طور خاص قابل توجهه.
ریوا گفته: «البته، خیلی مهمه که بررسی بشه آیا این اثرات واقعاً، در سطح عصبی-زیستی، با اونایی که توسط ترکیباتی مثل سیلوسایبین یا LSD تولید میشن، قابل مقایسه هستن یا نه. ولی دادههای جمعآوری شده نشون میده که راهی که در پیش گرفتیم امیدوارکنندهست و ارزش تحقیقات بیشتر رو داره.»
برای این تحقیق، تیم اون ۵۰ بزرگسال سالم رو استخدام کرد که هر کدومشون تو دوتا جلسه ۱۰ دقیقهای واقعیت مجازی شرکت کردن. یه جلسه یه محیط آروم از «باغ مخفی» رو نشون میداد، در حالی که اون یکی از هوش مصنوعی برای تبدیل کردن همون صحنه با جلوههای بصری توهمی استفاده میکرد.
شرکتکنندههایی که تو معرض نسخه «توهمی» قرار گرفته بودن، در مقایسه با اونایی که ویدیوی معمولی رو دیده بودن، تغییرات کوتاهمدتی تو خلقوخو، خلاقیت و انعطافپذیری شناختیشون نشون دادن.
محققها گفتن این اثرات نشون میده که تجربههای دیجیتال «سایبردلیک» میتونن یه روزی از درمانهای سلامت روان حمایت کنن، مخصوصاً برای آدمایی که به داروهای سنتی خوب جواب نمیدن.
البته، متخصصها هشدار دادن که واقعیت مجازی میتونه تو بعضی از کاربرا باعث سرگیجه، حالت تهوع یا سردرگمی بشه.
به همین دلیل، نویسندهها گفتن که همچین تجربههایی باید فقط تو محیطهای کنترل شده و تحت نظارت متخصصای آموزشدیده استفاده بشن.
علاقه به روانگردانها برای سلامت روان تو سالهای اخیر بیشتر شده.
ترکیباتی مثل سیلوسایبین، ماده فعال تو «قارچهای جادویی»، دارن تو کارآزماییهای بالینی برای افسردگی مقاوم به درمان و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) تست میشن. سیلوسایبین برای استفاده درمانی تو کلرادو و اورگان قانونیه، هرچند که هنوزم طبق قانون فدرال غیرقانونیه.
تو ایتالیا، اولین کارآزمایی سیلوسایبین تو آگوست ۲۰۲۵ تأیید شد. ولی محققایی مثل ریوا میگن که شبیهسازیهای دیجیتال میتونن فواید مشابهی رو بدون نگرانیهای قانونی و ایمنی مربوط به مواد، ارائه بدن.
نویسندههای این تحقیق گفتن: «تجربههای روانگردان دیجیتال قرار نیست جایگزین مواد بشن. ولی هدف ما اینه که از واقعیت مجازی و تکنولوژیها برای ایجاد یه آزمایشگاه امن استفاده کنیم که تو اون بتونیم حالتهای تغییر یافته هوشیاری و پتانسیل درمانیشون رو بررسی کنیم. همزمان، این تجربهها یه جایگزین دیجیتال برای کسایی ارائه میدن که دنبال فواید احتمالی تجربههای روانگردان هستن بدون اینکه به مصرف مواد تفریحی رو بیارن و برای کسایی که به درمانهای سنتی جواب نمیدن.»
